Savaş: Akaryakıt Fiyatları Ne Zaman Ucuzlayacak?

Orta Doğu’daki İran savaşı akaryakıt fiyatlarını hızla yükseltti. Almanya’da benzin ve dizel litre fiyatı birçok bölgede iki euronun üzerine çıktı. Petrol fiyatlarındaki artışın ana nedeni Hürmüz Boğazı’nın kapanması. Uzmanlara göre siyasi ve ekonomik bazı adımlar atılırsa fiyatlar yeniden düşebilir. Ancak savaşın süresi ve enerji piyasasındaki gelişmeler belirleyici olacak.

Hürmüz Boğazı krizi fiyatları yükseltti

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın temel nedeni İran savaşı ve bunun sonucunda Hürmüz Boğazı’nın kapatılması. Dünya petrolünün yaklaşık beşte biri normalde bu deniz yolundan taşınıyor. Sevkiyatın aksaması petrol piyasasında ciddi dalgalanmaya yol açtı. Brent petrolün varil fiyatı kısa sürede 100 doların üzerine çıktı ve 119 dolara kadar yükseldi. Bu seviyeler en son 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısının ardından görülmüştü.

Petrol fiyatlarında kısa süreli düşüş

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump savaşın neredeyse sona erdiğini açıklayınca petrol fiyatları bir miktar geriledi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmenin ardından bazı petrol yaptırımlarının askıya alınabileceğini duyurdu. Bu açıklamaların ardından petrol fiyatı yeniden 90 doların altına indi.

Yüksek fiyatlar şirketleri zorluyor

Artan dizel fiyatları özellikle ulaşım ve hizmet sektöründe büyük baskı yaratıyor. Otobüs işletmeleri ve küçük işletmeler maliyetlerin hızla arttığını belirtiyor. Bazı şirketler müşterilerden ek yakıt ücreti talep etmeye başladı. Zanaat ve teknik hizmet sektöründe de ulaşım maliyetleri ciddi şekilde yükseldi.

Isınma maliyetleri de artıyor

Petrol fiyatlarındaki yükseliş ısınma yakıtına da yansıdı. Bir litre kalorifer yakıtının ortalama fiyatı 1,55 euroya çıktı. Bu son dört yılın en yüksek seviyesi. Savaş öncesinde fiyat bir euronun altındaydı. Uzmanlar, acil ihtiyaç yoksa tüketicilerin siparişlerini erteleyebileceğini belirtiyor.

Fiyatları düşürmek için üç seçenek

Uzmanlara göre hükümetlerin akaryakıt fiyatlarını düşürmek için bazı seçenekleri bulunuyor. Bunlardan biri daha önce uygulanan akaryakıt vergi indiriminin yeniden devreye sokulması. Ancak bunun devlet bütçesine yüksek maliyet getireceği ifade ediliyor.

Bir diğer seçenek stratejik petrol rezervlerinin piyasaya sürülmesi. G7 ülkeleri bu ihtimali değerlendiriyor. Böyle bir adım petrol piyasasına hızlı bir rahatlama sinyali verebilir.

Üçüncü olasılık ise Avrupa’nın yeniden Rusya’dan petrol ve doğal gaz alması. Moskova bu konuda iş birliğine açık olduğunu duyurdu. Ancak böyle bir karar Avrupa’nın Ukrayna politikasında büyük bir değişim anlamına gelebilir.

Kaynak: WDR, dpa, AFP, ADAC, MFM-Redaksiyon: M. Hastürk)